Η δυσπεψία είναι μια συχνή ενόχληση που συνδέεται με τον πεπτικό σωλήνα και είναι η δυσφορία στην άνω κοιλιακή χώρα με κάψιμο, πόνο, πληρότητα ή φούσκωμα, συχνά μετά το φαγητό, που προκαλείται από τον τρόπο ζωής (γρήγορο φαγητό, λιπαρά φαγητά, άγχος, κάπνισμα, αλκοόλ, φάρμακα) ή προβλήματα όπως έλκος/ΓΟΠΝ (Γαστροοισοφαγική Παλινδρομική Νόσος).
Δυσπεψία: Πώς προκαλείται
Η δυσπεψία μπορεί να προκληθεί από το οξύ του στομάχου που έρχεται σε επαφή με τον ευαίσθητο, προστατευτικό βλεννογόνο του πεπτικού συστήματος. Το οξύ του στομάχου διασπά τον βλεννογόνο, οδηγώντας σε ερεθισμό και φλεγμονή, η οποία μπορεί να είναι επώδυνη.
Νευρική δυσπεψία
Σύμφωνα με την επιστημονική έρευενα, η νευρική δυσπεψία ή τα προβλήματα στομάχου που σχετίζονται με το στρες είναι όταν το στρες, το άγχος ή τα έντονα συναισθήματα προκαλούν πεπτικές διαταραχές όπως κράμπες, ναυτία, φούσκωμα, αέρια, διάρροια ή δυσκοιλιότητα, λόγω της σύνδεσης εντέρου-εγκεφάλου που πυροδοτεί αντιδράσεις μάχης ή φυγής που επηρεάζουν το οξύ και την κινητικότητα του στομάχου.
Τα συνηθισμένα συμπτώματα περιλαμβάνουν «πεταλούδες», αναταραχή και γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, που συχνά αντιμετωπίζονται με μείωση του στρες (άσκηση, χαλάρωση) και αποφυγή τροφών που προκαλούν ερεθισμό, αλλά τα επίμονα προβλήματα απαιτούν επίσκεψη σε γιατρό για να αποκλειστούν άλλες παθήσεις όπως το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου ή η ΓΟΠΝ.
Δυσπεψία και Άγχος
Το στρες επηρεάζει άμεσα την πέψη ενεργοποιώντας την αντίδραση «μάχης ή φυγής», εκτρέποντας την ενέργεια από το έντερο, αυξάνοντας το οξύ του στομάχου (προκαλώντας καούρα/παλινδρόμηση), επιβραδύνοντας την κένωση του στομάχου (φούσκωμα/δυσπεψία), αλλοιώνοντας τα βακτήρια του εντέρου και επηρεάζοντας την κινητικότητα του εντέρου (Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου/διάρροια).
Αυτό δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο όπου το στρες προκαλεί δυσπεψία και η δυσπεψία αυξάνει το στρες, συχνά επιδεινώνοντας συμπτώματα όπως καούρα, αέρια και πόνο στο στομάχι, μερικές φορές μέσω κακών διατροφικών συνηθειών ή διεγερτικών όπως η καφεΐνη.
Η διαχείριση του στρες μέσω αλλαγών στον τρόπο ζωής (διατροφή, άσκηση, θεραπεία) και η χρήση θεραπειών για τη δυσπεψία (αντιόξινα, μικρότερα γεύματα) μπορεί να βοηθήσει στη διακοπή αυτού του κύκλου.
Δυσπεψία: Τροφές που πρέπει να αποφεύγεις
Η δυσπεψία συχνά προέρχεται από πλούσιες, πικάντικες, λιπαρές τροφές και όξινα τρόφιμα που προκαλούν γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ) ή απλώς επιβαρύνουν την πέψη, επομένως θα πρέπει να αποφεύγετε τα τηγανητά/λιπαρά φαγητά, τα πικάντικα πιάτα, τις ντομάτες, τα εσπεριδοειδή, τα κρεμμύδια, το σκόρδο, τη σοκολάτα, την καφεΐνη, τη μέντα, το αλκοόλ και τα ανθρακούχα ποτά, εστιάζοντας αντ' αυτού σε ήπια, μικρότερα γεύματα για να καταπραΰνετε το στομάχι σας.
Η τήρηση ενός “ημερολογίου τροφίμων” βοηθά στον εντοπισμό των προσωπικών αιτιών, καθώς οι ευαισθησίες ποικίλλουν.
Δυσπεψία: Πώς να την αντιμετωπίσεις
Η θεραπεία της δυσπεψίας περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο ζωής, μη συνταγογραφούμενα φάρμακα όπως αντιόξινα, αναστολείς H2 (φαμοτιδίνη) ή αναστολείς αντλίας πρωτονίων (ομεπραζόλη) για οξύ, και θεραπείες όπως τσάι τζίντζερ ή χαμομηλιού.
Για επίμονα προβλήματα ή λοιμώξεις από H. pylori, οι γιατροί μπορούν να συνταγογραφήσουν ισχυρότερα αντιοξέα ή αντιβιοτικά, ενώ η αποφυγή παραγόντων που προκαλούν οξύτητα όπως πικάντικα/λιπαρά τρόφιμα και η διαχείριση του στρες βοηθούν επίσης.
Συχνές Ερωτήσεις
Να δοκιμάσω την ύπνωση για τη δυσπεψία από άγχος;
Σύμφωνα με αναφορά στο health.harvard.edu, η εντερικά κατευθυνόμενη υπνοθεραπεία η οποία συνδυάζει βαθιά χαλάρωση με θετικές υποδείξεις, που εστιάζουν στη γαστρεντερική λειτουργία— μπορεί να είναι χρήσιμη για άτομα των οποίων τα συμπτώματα εμφανίζονται ακόμη και χωρίς εμφανές στρες.
Ποιο είναι το καλύτερο φάρμακο για τη δυσπεψία;
Οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων, (PPIs), οι οποίοι μειώνουν την παραγωγή οξέων στο στομάχι. Αυτά τα φάρμακα διατίθενται σε δόσεις με και χωρίς ιατρική συνταγή. Οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων που μπορείτε να αγοράσετε χωρίς συνταγή περιλαμβάνουν λανσοπραζόλη (Prevacid 24 HR), ομεπραζόλη (Prilosec OTC) και εσομεπραζόλη (Nexium 24HR).
Βοηθάει η κατανάλωση νερού στη δυσπεψία;
Εάν η κατανάλωση νερού είναι απαραίτητη για την τόνωση της πέψης, μπορεί επίσης να βοηθήσει στην καταπράυνση της δυσπεψίας και της σχετικής καούρας. Η δυσπεψία είναι ένας γενικός όρος για το στομάχι και αναφέρεται σε ένα σύνολο συμπτωμάτων και όχι σε μια συγκεκριμένη ασθένεια. Τα συμπτώματα της δυσπεψίας μπορεί να περιλαμβάνουν: Αίσθημα άβολου κορεσμού κατά τη διάρκεια ή μετά το γεύμα.
Πηγές
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/indigestion/symptoms-causes/syc-20352211
https://www.henryford.com/blog/2021/07/how-stress-affects-digestion
https://www.nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/stomach-liver-and-gastrointestinal-tract/indigestion/
https://my.clevelandclinic.org/health/drugs/18428-lansoprazole-capsules
