Είναι μια από τις πιο συχνές ερωτήσεις που ακούμε στο φαρμακείο, ειδικά μετά από μια επαφή χωρίς προφύλαξη: «Έγινε λίγο πριν την περίοδο, υπάρχει περίπτωση εγκυμοσύνης;». Η απάντηση δεν είναι απόλυτη, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις η πιθανότητα είναι μικρή. Αυτό όμως δεν σημαίνει μηδενική.
Πώς λειτουργεί ο κύκλος και η ωορρηξία;
Ο γυναικείος κύκλος χωρίζεται σε φάσεις. Η πιο «γόνιμη» περίοδος είναι γύρω από την ωορρηξία, δηλαδή όταν απελευθερώνεται το ωάριο από την ωοθήκη. Η ωορρηξία συμβαίνει συνήθως περίπου 12–14 ημέρες πριν την επόμενη περίοδο. Το ωάριο ζει περίπου 24 ώρες, ενώ τα σπερματοζωάρια μπορούν να επιβιώσουν έως και 5 ημέρες μέσα στο σώμα.
Αυτό σημαίνει ότι η γόνιμη περίοδος δεν είναι μόνο η ημέρα της ωορρηξίας, αλλά και οι ημέρες πριν από αυτήν.
Υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης πριν την περίοδο;
Αν η επαφή γίνει μία ημέρα πριν την περίοδο, στις περισσότερες περιπτώσεις η ωορρηξία έχει ήδη περάσει. Άρα η πιθανότητα εγκυμοσύνης είναι χαμηλή. Ωστόσο, δεν είναι μηδενική.
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου:
Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να υπάρχει ακόμη γόνιμο παράθυρο.
Πότε αυξάνεται ο κίνδυνος;
Η πιθανότητα εγκυμοσύνης αυξάνεται όταν:
-
ο κύκλος είναι ασταθής
-
υπάρχουν ορμονικές διακυμάνσεις
-
η περίοδος δεν έρχεται πάντα την ίδια ημέρα
-
υπάρχει σύγχυση ανάμεσα σε αιμορραγία και κανονική περίοδο
Στο φαρμακείο βλέπουμε αρκετές φορές γυναίκες που νόμιζαν ότι «είναι πριν την περίοδο», αλλά τελικά επρόκειτο για διαφορετική φάση του κύκλου.
Τι βλέπουμε στην πράξη στο φαρμακείο;
Στην καθημερινότητα, οι περισσότερες περιπτώσεις επαφής λίγο πριν την περίοδο δεν οδηγούν σε εγκυμοσύνη. Αυτό είναι το πιο συχνό σενάριο. Όμως υπάρχουν και περιπτώσεις που επιβεβαιώνεται εγκυμοσύνη, κυρίως όταν ο κύκλος δεν είναι σταθερός ή όταν έχει γίνει λάθος εκτίμηση του χρόνου ωορρηξίας.
Γι’ αυτό δεν βασιζόμαστε μόνο στον υπολογισμό των ημερών για αντισύλληψη.
Τι πρέπει να γνωρίζεις για να είσαι ασφαλής;
Αν δεν υπάρχει επιθυμία για εγκυμοσύνη, η ασφαλέστερη επιλογή είναι η χρήση αντισύλληψης σε κάθε επαφή.
Αν υπάρξει επαφή χωρίς προφύλαξη και υπάρχει αμφιβολία:
Και αν η περίοδος καθυστερήσει, δεν το αγνοούμε.
Συμπέρασμα
Η πιθανότητα εγκυμοσύνης μία ημέρα πριν την περίοδο είναι μικρή, αλλά όχι ανύπαρκτη. Ο γυναικείος κύκλος δεν λειτουργεί πάντα «με το ρολόι» και μικρές αποκλίσεις μπορούν να αλλάξουν τα δεδομένα. Στο φαρμακείο το λέμε απλά: αν δεν θέλεις εγκυμοσύνη, δεν ρισκάρεις με τον υπολογισμό ημερών. Υπάρχουν πιο ασφαλείς τρόποι προφύλαξης.
Πηγές
National Health Service (NHS) – Can you get pregnant before your period?
https://www.nhs.uk
Mayo Clinic – Pregnancy and ovulation timing
https://www.mayoclinic.org
American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) – Fertility awareness and timing
https://www.acog.org
