Γιατί βγαίνουν σπυράκια στο πρόσωπο
Ο μηχανισμός είναι ο ίδιος σχεδόν πάντα. Ο πόρος γεμίζει με σμήγμα και νεκρά κύτταρα, φράζει, και μέσα σε αυτό το κλειστό περιβάλλον πολλαπλασιάζονται βακτήρια που ζουν ήδη στο δέρμα. Το αποτέλεσμα είναι φλεγμονή, δηλαδή το κόκκινο και επώδυνο σπυράκι. Γι' αυτό ένας ήπιος καθαρισμός επιδερμίδας δύο φορές την ημέρα κάνει μεγαλύτερη διαφορά από οποιοδήποτε εντατικό σκεύασμα.
Οι ορμόνες είναι ο βασικός ρυθμιστής της παραγωγής σμήγματος. Γι' αυτό η εφηβεία, ο κύκλος και περίοδοι έντονου στρες συνοδεύονται τόσο συχνά από εξάρσεις, ανεξάρτητα από το πόσο καλά φροντίζεις το δέρμα σου.
Υπάρχει και η μηχανική πλευρά. Μάσκες, κράνη, κινητά, μαξιλαροθήκες και το χέρι που ακουμπάει το πιγούνι δημιουργούν τριβή και κλειστό περιβάλλον στην ίδια πάντα περιοχή. Το ίδιο κάνουν και προϊόντα που φράζουν τους πόρους, γι' αυτό η ένδειξη «μη κομεδογόνο» στη συσκευασία δεν είναι διακοσμητική.
Πού βγαίνουν και τι συνήθως τα πυροδοτεί
Η θέση δεν αποτελεί διάγνωση, δίνει όμως μια χρήσιμη ένδειξη για το τι να ελέγξεις πρώτα.
| Περιοχή |
Τι ελέγχεις πρώτα |
Πρακτική κίνηση |
| Μέτωπο, γραμμή μαλλιών |
Προϊόντα μαλλιών, λιπαρότητα, καπέλα |
Λούσιμο πιο συχνά, μαλλιά μακριά από το πρόσωπο |
| Μύτη, ζώνη Τ |
Αυξημένο σμήγμα, μεγάλοι πόροι |
Ελαφριά υφή ενυδάτωσης, χωρίς υπερβολικό πλύσιμο |
| Μάγουλα |
Τριβή από κινητό, μαξιλαροθήκη, μάσκα |
Αλλαγή μαξιλαροθήκης 2 φορές την εβδομάδα |
| Πιγούνι, γνάθος |
Ορμονική διακύμανση, στρες |
Σταθερή ρουτίνα, συζήτηση με γιατρό αν επαναλαμβάνεται |
Στους εφήβους η εικόνα είναι συνήθως πιο εκτεταμένη και αφορά ολόκληρη τη ζώνη Τ. Εκεί τα προϊόντα για την εφηβική ακμή είναι σχεδιασμένα για δέρμα που παράγει πολύ σμήγμα αλλά ερεθίζεται εύκολα.
Χρήσιμο είναι επίσης να ξεχωρίζεις το είδος της βλάβης. Τα μαύρα και λευκά στίγματα είναι φραγμένοι πόροι χωρίς φλεγμονή και ανταποκρίνονται καλά στον τακτικό καθαρισμό. Τα κόκκινα, επώδυνα σπυράκια έχουν ήδη φλεγμονή, ενώ τα βαθιά ογκίδια κάτω από την επιφάνεια είναι η μορφή που αφήνει ουλές και χρειάζεται ιατρική εκτίμηση από νωρίς.
Τι βοηθάει στην καθημερινή φροντίδα
Οι δερματολογικές συστάσεις είναι εντυπωσιακά απλές και σχεδόν πάντα οι ίδιες:
- Δύο πλυσίματα την ημέρα, με ήπιο καθαριστικό και με τα δάχτυλα. Το σφουγγάρι και το τρίψιμο ερεθίζουν και χειροτερεύουν την εικόνα.
- Ενυδάτωση παρά τη λιπαρότητα. Το στεγνό δέρμα απαντάει με περισσότερο σμήγμα, οπότε η παράλειψη φέρνει το αντίθετο αποτέλεσμα.
- Υπομονή με ένα σχήμα. Χρειάζονται 6 με 8 εβδομάδες για να φανεί αν κάτι δουλεύει. Η εναλλαγή προϊόντων κάθε εβδομάδα ερεθίζει και μπερδεύει την εικόνα.
- Χέρια μακριά. Το σπάσιμο παρατείνει τη φλεγμονή και αυξάνει τον κίνδυνο για ουλή και για σκούρα κηλίδα μετά την υποχώρηση.
- Αντηλιακό μη κομεδογόνο. Ο ήλιος δεν «στεγνώνει» τα σπυράκια, σκουραίνει όμως τα σημάδια που αφήνουν.
Πότε δεν αρκεί η φροντίδα στο σπίτι
Η φροντίδα στο σπίτι καλύπτει τις ήπιες μορφές. Απευθύνσου σε δερματολόγο όταν εμφανιστεί κάποιο από τα παρακάτω:
- Βαθιά, επώδυνα ογκίδια ή κύστεις που δεν έχουν «κεφάλι»
- Σπυράκια που αφήνουν ουλές ή έντονες κηλίδες
- Καμία βελτίωση μετά από 8 έως 12 εβδομάδες σταθερής φροντίδας
- Ξαφνική εμφάνιση σε ενήλικη ηλικία, ειδικά με άλλες ορμονικές αλλαγές
- Έντονη επιβάρυνση της διάθεσης και της καθημερινότητας
Συχνές ερωτήσεις
Φταίει η διατροφή;
Οι ενδείξεις είναι περιορισμένες και αφορούν κυρίως τρόφιμα με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη. Δεν υπάρχει τροφή που «προκαλεί» σπυράκια σε όλους, οπότε οι αυστηρές στερήσεις δεν δικαιολογούνται.
Βοηθάει να πλένομαι πιο συχνά;
Όχι. Πάνω από δύο πλυσίματα την ημέρα ερεθίζουν το δέρμα και συχνά αυξάνουν την παραγωγή σμήγματος.
Η οδοντόκρεμα στο σπυράκι δουλεύει;
Δεν είναι κατάλληλη για το δέρμα. Προκαλεί ερεθισμό και ξηρότητα και μπορεί να αφήσει πιο έντονο σημάδι απ' ό,τι το ίδιο το σπυράκι.
Πόσο κρατάει ένα σπυράκι;
Ένα επιφανειακό συνήθως υποχωρεί σε 3 με 7 ημέρες. Τα βαθιά ογκίδια θέλουν εβδομάδες και είναι αυτά που αφήνουν πιο συχνά σημάδι.
Η ακμή περνάει μόνη της;
Στους περισσότερους υποχωρεί σταδιακά μετά την εφηβεία, αλλά ένα ποσοστό την εμφανίζει και ως ενήλικες. Η έγκαιρη αντιμετώπιση μειώνει την πιθανότητα για μόνιμα σημάδια.
Πηγές & Βιβλιογραφία
- American Academy of Dermatology. Acne: Tips for managing. aad.org
- American Academy of Dermatology. 10 skin care habits that can worsen acne. aad.org
- Υπουργείο Υγείας. Αγωγή Υγείας: εφηβεία και ακμή. moh.gov.gr
Αποποίηση Ευθύνης: Το παρόν άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή θεραπεία. Η ακμή είναι δερματοπάθεια που χρειάζεται εξατομικευμένη αντιμετώπιση. Αν τα συμπτώματα επιμένουν ή επιδεινώνονται, απευθύνσου σε δερματολόγο.
