Η ενίσχυση του ανοσοποιητικού
Ο Σεπτέμβριος είναι ο μήνας που η προετοιμασία για τον χειμώνα μπαίνει σε πρόγραμμα. Στο ίδιο πλάνο βρίσκονται συνήθως και το αντιγριπικό εμβόλιο και τα σκευάσματα για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού, που λειτουργούν συμπληρωματικά μεταξύ τους.
Τα συμπληρώματα διατροφής έχουν τον δικό τους ρόλο: υποστηρίζουν τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού και πατούν πάνω σε μια ισορροπημένη διατροφή, η οποία καλύπτει ήδη σε μεγάλο βαθμό τις ανάγκες ενός υγιούς ενήλικα. Η βιταμίνη C, η βιταμίνη D και ο ψευδάργυρος συμβάλλουν στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, ενώ η βιταμίνη C συμβάλλει και στη μείωση της κόπωσης και της καταπόνησης.
Η βιταμίνη D3 είναι η πιο συχνή περίπτωση συμπλήρωσης τον χειμώνα, επειδή τα επίπεδά της πέφτουν φυσιολογικά τους μήνες με λιγότερη ηλιοφάνεια, και η λήψη της γίνεται με βάση ιατρικών εξετάσεων και οδηγίας γιατρού. Για τα νεότερα μέλη της οικογένειας υπάρχουν αντίστοιχες παιδικές βιταμίνες για το ανοσοποιητικό σε μορφές πιο αγαπητές στα παδιά.
Έτσι, ενώ η ενίσχυση του ανοσοποιητικού είναι υπόθεση καθημερινότητας και χτίζεται σταθερά μέσα στους μήνες, η προστασία απέναντι στους ιούς της γρίπης έρχεται από τον εμβολιασμό, και εκεί ο χρόνος έχει τη δική του σημασία.
Πότε ξεκινά ο αντιγριπικός εμβολιασμός
Ο ΕΟΔΥ συστήνει ο εμβολιασμός να γίνεται κάθε χρόνο μέσα στο διάστημα Οκτωβρίου με Νοεμβρίου, πριν ξεκινήσει η κυκλοφορία του ιού στην κοινότητα. Ο οργανισμός χρειάζεται περίπου δύο εβδομάδες μετά το εμβόλιο για να αναπτύξει προστατευτικά αντισώματα, οπότε ο εμβολιασμός στα μέσα του χειμώνα φτάνει συχνά καθυστερημένα.
Στην πράξη τα εμβόλια φτάνουν στα φαρμακεία από τα μέσα Σεπτεμβρίου, ενώ η επίσημη έναρξη της εκστρατείας ανακοινώνεται από το Υπουργείο Υγείας στις αρχές Οκτωβρίου. Την περσινή περίοδο δόθηκε στις 3 Οκτωβρίου 2025. Η κυκλοφορία του ιού στην Ελλάδα εντείνεται από τα μέσα Δεκεμβρίου και κορυφώνεται μέσα στον Ιανουάριο, οπότε ένας εμβολιασμός τον Οκτώβριο αφήνει άνετο περιθώριο.
Ποιοι το κάνουν κατά προτεραιότητα
Το κριτήριο δεν είναι το πόσο συχνά κολλάει κανείς, αλλά το τι μπορεί να συμβεί αν κολλήσει. Στις παρακάτω ομάδες η γρίπη έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να οδηγήσει σε επιπλοκές ή σε αποσταθεροποίηση ενός χρόνιου νοσήματος. Η λίστα προκύπτει από το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών και μένει σταθερή από χρονιά σε χρονιά.
| Ομάδα |
Τι περιλαμβάνει |
Σημείωση |
| Ηλικία |
Άτομα 60 ετών και άνω |
Ετήσια επανάληψη |
| Χρόνια νοσήματα |
Αναπνευστικά, καρδιολογικά, διαβήτης, νεφρική ή ηπατική νόσος, νευρολογικά, ανοσοκαταστολή |
Παιδιά και ενήλικες από 6 μηνών |
| Εγκυμοσύνη |
Έγκυες, λεχωίδες (μετά τον τοκετό) και θηλάζουσες |
Σε οποιοδήποτε τρίμηνο |
| Βάρος |
Άτομα με σοβαρή παχυσαρκία |
Ανεξαρτήτως ηλικίας |
| Περιβάλλον βρέφους |
Όσοι έρχονται σε στενή επαφή με βρέφη κάτω των 6 μηνών |
Τα βρέφη αυτά δεν εμβολιάζονται |
| Επαγγελματικά |
Επαγγελματίες υγείας, κτηνίατροι, εργαζόμενοι σε κλειστούς χώρους διαβίωσης |
Και για προστασία τρίτων |
Για τα παιδιά το κατώτερο ηλικιακό όριο είναι οι 6 μήνες. Τα μικρότερα βρέφη προστατεύονται έμμεσα, μέσω του εμβολιασμού της μητέρας στην εγκυμοσύνη και όσων ζουν μαζί τους.
Πώς γίνεται στην πράξη
Από το 2024 και μετά, τα συμβατικά αντιγριπικά εμβόλια χορηγούνται από το φαρμακείο χωρίς ιατρική συνταγή, σε μόνιμη νομοθετική βάση. Η ρύθμιση αφορά ενήλικες που ανήκουν στις ομάδες αυξημένου κινδύνου, και κάθε εμβολιασμός καταχωρείται στο Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών μέσω της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης.
Το εμβόλιο μπορεί να γίνει ταυτόχρονα με το εμβόλιο κατά του COVID-19, σε διαφορετικό σημείο του σώματος και καλύπτει τους ιούς της εποχικής γρίπης αλλά όχι το κοινό κρυολόγημα, που προκαλείται από εντελώς διαφορετικούς ιούς.
Οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι στη συντριπτική πλειονότητα ήπιες και παροδικές.
- Τοπική αντίδραση. Ευαισθησία, ερυθρότητα ή μικρό οίδημα στο σημείο της ένεσης για μία ως δύο μέρες.
- Ήπια γενικά συμπτώματα. Κόπωση, πονοκέφαλος ή δέκατα το πρώτο εικοσιτετράωρο, ως ένδειξη ανοσιακής απόκρισης.
- Το εμβόλιο δεν προκαλεί γρίπη. Τα ενέσιμα εμβόλια περιέχουν αδρανοποιημένο ιό ή μέρη του.
- Η προστασία χτίζεται σταδιακά. Χρειάζονται περίπου δύο εβδομάδες, οπότε μια νόσηση λίγες μέρες μετά σημαίνει ότι η έκθεση προηγήθηκε.
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζεται συνταγή για το αντιγριπικό εμβόλιο;
Για τους ενήλικες των ομάδων αυξημένου κινδύνου, τα συμβατικά εμβόλια χορηγούνται από το φαρμακείο χωρίς ιατρική συνταγή και ο εμβολιασμός καταχωρείται στο Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών.
Κάθε πότε επαναλαμβάνεται;
Κάθε χρόνο, επειδή αλλάζει η σύνθεση του εμβολίου και η ανοσία από τον περσινό εμβολιασμό εξασθενεί. Ο περσινός εμβολιασμός δεν καλύπτει τη φετινή σεζόν.
Μπορώ να εμβολιαστώ αν είμαι κρυωμένος;
Ένα απλό κρυολόγημα χωρίς πυρετό συνήθως δεν αποτελεί λόγο αναβολής. Σε εμπύρετη νόσηση ο εμβολιασμός μετατίθεται, κατόπιν εκτίμησης από επαγγελματία υγείας.
Είναι ασφαλές στην εγκυμοσύνη;
Ο εμβολιασμός συστήνεται στις έγκυες σε οποιοδήποτε τρίμηνο και προστατεύει και το βρέφος τους πρώτους μήνες. Η συζήτηση γίνεται με τον γυναικολόγο.
Αν το κάνω Δεκέμβριο, έχει νόημα;
Ναι. Το ιδανικό παράθυρο είναι Οκτώβριος με Νοέμβριος, αλλά η γρίπη κυκλοφορεί μέχρι και την άνοιξη, οπότε ο εμβολιασμός διατηρεί αξία και αργότερα.
Πηγές & Βιβλιογραφία
- ΕΟΔΥ. Γρίπη και Εποχική Γρίπη. eody.gov.gr
- Υπουργείο Υγείας. Οδηγίες για την Εποχική Γρίπη, Αντιγριπικός Εμβολιασμός. moh.gov.gr
- Υπουργείο Υγείας. Ξεκινάει ο εμβολιασμός κατά της εποχικής γρίπης, Δελτίο Τύπου, Οκτώβριος 2025. moh.gov.gr
- ΕΟΦ. Οδηγίες για την Εποχική Γρίπη, Αντιγριπικός Εμβολιασμός. eof.gr
- World Health Organization. Recommendations for influenza vaccine composition for the 2026-2027 northern hemisphere season, 27 Φεβρουαρίου 2026. who.int
- EU Register of nutrition and health claims. ec.europa.eu
Αποποίηση Ευθύνης: Το παρόν άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή θεραπεία. Οι οδηγίες για τον αντιγριπικό εμβολιασμό καθορίζονται από την ετήσια εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας και τις συστάσεις του ΕΟΔΥ. Τελευταίος έλεγχος στοιχείων: Σεπτέμβριος 2026, πριν από την έκδοση της εγκυκλίου για την περίοδο 2026-2027. Για τον δικό σου εμβολιασμό απευθύνσου στον γιατρό ή στον φαρμακοποιό σου.
