Κάθε Ιανουάριο, περίπου στα μέσα του μήνα, ακούμε ξανά τον ίδιο όρο: Blue Monday. Η ημέρα που, σύμφωνα με όσα κυκλοφορούν, θεωρείται η πιο καταθλιπτική του χρόνου. Για πολλούς ανθρώπους αυτό δεν ακούγεται παράλογο. Είναι μια περίοδος που η κούραση φαίνεται πιο έντονη και η διάθεση συχνά πέφτει χωρίς προφανή λόγο.
Αξίζει όμως να δούμε τι πραγματικά σημαίνει αυτός ο όρος και τι δεν σημαίνει.
Τι είναι η Blue Monday και πώς προέκυψε
Η Blue Monday δεν είναι ιατρικός όρος. Εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και συνδέθηκε με μια υποτιθέμενη εξίσωση που προσπαθούσε να «μετρήσει» τη διάθεση. Παράγοντες όπως ο καιρός, τα οικονομικά μετά τις γιορτές, η κούραση και οι ανεκπλήρωτοι στόχοι μπήκαν στο ίδιο καλάθι.
Η εξίσωση αυτή δεν στηρίχθηκε ποτέ σε επιστημονική έρευνα. Παρ’ όλα αυτά, ο όρος έμεινε γιατί περιγράφει κάτι που πολλοί άνθρωποι βιώνουν εκείνη την περίοδο.
Γιατί ο Ιανουάριος επηρεάζει τη διάθεση
Ο Ιανουάριος είναι μήνας μετάβασης. Οι γιορτές τελειώνουν, οι ρυθμοί αλλάζουν απότομα και οι ημέρες παραμένουν μικρές και σκοτεινές. Ο λιγότερος φυσικός φωτισμός επηρεάζει τον ύπνο και τη γενική ενέργεια. Σε αρκετούς ανθρώπους προστίθεται και ψυχολογική πίεση.
Νέα χρονιά, νέοι στόχοι, προσδοκίες που πολλές φορές μοιάζουν μεγαλύτερες απ’ όσο αντέχουμε εκείνη τη στιγμή!
Κακή διάθεση ή κατάθλιψη; Η ουσιαστική διαφορά
Εδώ χρειάζεται προσοχή. Η κακή διάθεση, η μελαγχολία και η κόπωση είναι καταστάσεις που μπορεί να εμφανιστούν σε οποιονδήποτε και συνήθως υποχωρούν.Η κατάθλιψη είναι κάτι διαφορετικό. Πρόκειται για ιατρική κατάσταση, με διάρκεια και ένταση, που επηρεάζει σοβαρά την καθημερινότητα, τον ύπνο, την όρεξη και τη λειτουργικότητα.
Η Blue Monday δεν προκαλεί κατάθλιψη. Μπορεί όμως να γίνει αφορμή να ανοίξει η συζήτηση για την ψυχική υγεία χωρίς φόβο και ενοχές.
Τι λέει η επιστήμη
Δεν υπάρχει καμία επιστημονική απόδειξη ότι μία συγκεκριμένη ημέρα του χρόνου είναι πιο καταθλιπτική από τις υπόλοιπες. Η ψυχολογία δεν λειτουργεί με ημερολόγιο.Υπάρχουν όμως δεδομένα που δείχνουν ότι ο χειμώνας επηρεάζει τη διάθεση ορισμένων ανθρώπων.
Η μειωμένη έκθεση στο φως σχετίζεται με αλλαγές σε ορμόνες που ρυθμίζουν τον ύπνο και τη διάθεση. Σε κάποιες περιπτώσεις εμφανίζεται και η εποχική συναισθηματική διαταραχή.
Τι βλέπουμε στην πράξη στο φαρμακείο
Τον Ιανουάριο ακούμε συχνά τα ίδια πράγματα. Κούραση που δεν περνά, ευερεθιστότητα, δυσκολία συγκέντρωσης. Άλλοι ζητούν κάτι για τόνωση, άλλοι απλώς θέλουν να μιλήσουν. Αυτό που βοηθά συνήθως δεν είναι μια «μαγική λύση». Είναι η φροντίδα της καθημερινότητας και, όταν χρειάζεται, η καθοδήγηση από επαγγελματία υγείας.
Μικρά βήματα που μπορούν να βοηθήσουν
Δεν χρειάζονται μεγάλες αλλαγές. Συχνά κάνουν διαφορά απλά πράγματα:
- λίγη έκθεση στο φυσικό φως μέσα στη μέρα
- σταθερό ωράριο ύπνου
- πιο ισορροπημένη διατροφή
- περιορισμός αλκοόλ και υπερβολικού καφέ
- συζήτηση με ανθρώπους που εμπιστευόμαστε
Η φροντίδα της ψυχικής υγείας δεν είναι πολυτέλεια.
Πότε χρειάζεται προσοχή
Αν η κακή διάθεση επιμένει πάνω από δύο εβδομάδες, αν υπάρχει απώλεια ενδιαφέροντος για πράγματα που πριν ευχαριστούσαν ή αν επηρεάζεται σοβαρά η καθημερινή λειτουργία, τότε δεν μιλάμε απλώς για μια «μπλε μέρα».
Σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται αξιολόγηση από ειδικό.
Ιατρική σημείωση
Το άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική ή ψυχολογική αξιολόγηση. Σε επίμονα ή έντονα συμπτώματα, η αναζήτηση επαγγελματικής βοήθειας είναι απαραίτητη.
Πηγές
https://www.who.int
https://www.nhs.uk
https://www.apa.org
Σχετικά άρθρα
Η ανεπάρκεια βιταμινών του συμπλέγματος Β συνδέεται με το άγχος και με την κατάθλιψη
Μάθε πώς δρα η άσκηση ενάντια στην κατάθλιψη
Εποχική Συναισθηματική Διαταραχή και τι μπορείτε να κάνετε
