Φαρμακευτικά μανιτάρια για απώλεια ακοής σε ανθρώπους ώριμης ηλικίας

Ιωάννης Κιούσης, 16-02-2026

Πίνακας Περιεχομένων

Εισαγωγή
Αιτιολογία απώλειας ακοής
Φαρμακευτικά μανιτάρια: τι είναι;
Φαρμακευτικά Μανιτάρια Μελέτη:Ο ρόλος τους στην απώλεια ακοής
Επίλογος

Εισαγωγή

Η απώλεια ακοής που σχετίζεται με την ηλικία είναι η πιο συχνή αισθητηριακή ανεπάρκεια σε ανθρώπους ώριμης ηλικίας (1). Στις ηλικίες μεταξύ 65 και 74 ετών έχει απώλεια ακοής περίπου 1 στους 3 ανθρώπους, ενώ στους άνω των 75 ετών, η απώλεια ακούς αφορά 1 στους 2 (2).

Η απώλεια ακοής επηρεάζει σημαντικά την καθημερινή ζωή, καθιστώντας τις διαπροσωπικές σχέσεις πιο περίπλοκες και οδηγώντας σε αβεβαιότητα και άγχος. Επίσης, η απώλεια ακοής είναι σε θέση να οδηγήσει σε κοινωνικό αποκλεισμό (3). Επιπλέον, η μακροχρόνια απώλεια ακοής όχι μόνο αυξάνει τον κίνδυνο κατάθλιψης, διπολικής διαταραχής και γνωστικής εξασθένησης, αλλά αυξάνει επίσης τα ποσοστά νοσηλείας και θνησιμότητας (4).

Επιπρόσθετα, η απώλεια ακοής αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη άνοιας, ιδιαίτερα της νόσου Αλτσχάιμερ (5).

Αιτιολογία απώλειας ακοής

Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι η αιτιολογία της απώλεια ακοής προκαλείται από συνεχή έκθεση σε δυνατούς ήχους για μεγάλο χρονικό διάστημα (6), όπως η ηχορύπανση των οχημάτων που προκαλεί θόρυβο μεγαλύτερο από 70 dB (7). Επιπλέον, το υπερβολικό βάρος και η παχυσαρκία σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο απώλειας ακοής (8). Η υψηλή αρτηριακή πίεση αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη βαρηκοΐας (9) και ο διαβήτης είναι ένας ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για το επίπεδο της απώλειας ακοής (10).

Φαρμακευτικά Μανιτάρια: Τι είναι;

Τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν σημαντικά οφέλη για την υγεία και παρουσιάζουν ένα ευρύ φάσμα φαρμακολογικών δραστηριοτήτων (11). Σύμφωνα με κορυφαίο επιστημονικό φορέα των Η.Π.Α. "τα φαρμακευτικά μανιτάρια είναι μανιτάρια που χρησιμοποιούνται ως φάρμακο" (12).

Χρησιμοποιούνται σε ανθρώπινες μελέτες ήδη από την δεκαετία του 1940 (13-16), ενώ περισσότερες από 80 χώρες είναι ενεργές στον τομέα της επιστημονικής έρευνας (17), μεταξύ αυτών και η Ελλάδα (18). Επιπλέον, χαρακτηρίζονται από υψηλή περιεκτικότητα σε βιολογικά δραστικές ενώσεις (19) και μελέτες που έχουν διεξαχθεί από πολλές ερευνητικές ομάδες δείχνουν ότι επιλεγμένα μανιτάρια έχουν νευροτροφικές ιδιότητες (20).

Επιπρόσθετα:

ελέγχουν την όρεξη και την γκρελίνη, την ορμόνη της πείνας (21), οδηγώντας σε απώλεια 14 κιλών σε 6 μήνες (22)
μειώνουν την αρτηριακή πίεση (23), και
έχουν αποδειχθεί επιτυχημένα στην αντιμετώπιση του διαβήτη ως βιολογικοί αντιυπεργλυκαιμικοί παράγοντες (24).

Φαρμακευτικά Μανιτάρια Μελέτη:Ο ρόλος τους στην απώλεια ακοής

Ωστόσο, παρά τις πολλά υποσχόμενες επιδράσεις σε παράγοντες που επιδεινώνουν την απώλεια ακοής, η αποτελεσματικότητα των φαρμακευτικών μανιταριών σε ανθρώπους ώριμης ηλικίας με προβλήματα ακοής δεν είχε ελεγχθεί μέχρι πρόσφατα.
Αυτό το κενό ήρθε να καλύψει μία κλινική δοκιμή, η οποία έθεσε ως στόχο να διερευνήσει τα πιθανά οφέλη τους στην απώλεια ακοής (25).

Σε μια διπλά-τυφλή, τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή, συμμετείχαν 80 ασθενείς με προβλήματα ακοής, ηλικίας 50-79 ετών. Χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες, οι οποίες έλαβαν :
- είτε φαρμακευτικά μανιτάρια,
- είτε εικονικό φάρμακο.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η αγωγή με φαρμακευτικά μανιτάρια θα μπορούσε να βελτιώσει την απώλεια ακοής, ειδικά για τις υψηλές συχνότητες και την αναγνώριση ομιλίας, σε ασθενείς άνω των 65 ετών. Τόσο η ακοομετρία, όσο και η αναγνώριση ομιλίας βελτιώθηκε.

Επίλογος

Τα φαρμακευτικά μανιτάρια σε καμμία περίπτωση δεν υποκαθιστούν τον/την Ωτορινολαρυγγολόγο μας. Ωστόσο, τα ευρήματα των επιστημονικών μελετών δείχνουν ξεκάθαρα ότι είναι σε θέση να ενισχύσουν το έργο τους.

Η εξατομίκευση στην δοσολογία και τον τρόπο χρήσης είναι καθοριστική διότι κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικές ανάγκες. Η καθοδήγηση χρειάζεται να γίνεται από επαγγελματίες Υγείας, ιδανικά με εμπειρία στα φαρμακευτικά μανιτάρια.
Κλείνοντας, η ποιότητα των φαρμακευτικών μανιταριών είναι καθοριστικής σημασίας. Αποφεύγουμε φαρμακευτικά μανιτάρια αμφίβολης προέλευσης και επιλέγουμε σκευάσματα που συστήνουν οι Φαρμακοποιοί μας.

Η ενημέρωση από έγκυρες πηγές είναι σημαντική διότι είμαστε σε θέση να διαχειριστούμε καλύτερα την απώλεια ακοής και να μετριάσουμε δραστικά την φθορά του χρόνου στην ακοή μας.

Παραπομπές - Έρευνες - Βιβλιογραφία

1. Bowl MR, Dawson SJ. Age-Related Hearing Loss. Cold Spring Harb Perspect Med. 2019 Aug 1;9(8):a033217. doi: 10.1101/cshperspect.a033217. PMID: 30291149; PMCID: PMC6671929.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30291149/
2. Age-Related Hearing Loss (Presbycusis), March 17, 2023, National Institute on Deafness and Other Communication Disorders in United States
https://www.nidcd.nih.gov/health/age-related-hearing-loss
3. Aldè, M.; Ambrosetti, U.; Barozzi, S.; Aldè, S. The Ongoing Challenges of Hearing Loss: Stigma, Socio-Cultural Differences, and Accessibility Barriers. Audiol. Res. 2025, 15, 46. https://doi.org/10.3390/audiolres15030046
https://www.mdpi.com/2039-4349/15/3/46
4. Nian QY, Cheng CA, Cheng LH, Lin YY, Wang CH, Chien WC, Chu YH, Shih CP, Kuo CY, Chen HC, Lee JC, Chung CH, Shangkuan WC, Lin HC. Increased risk of psychiatric disorder in patients with hearing loss: a nationwide population-based cohort study. J Transl Med. 2024 Apr 10;22(1):345. doi: 10.1186/s12967-024-04992-4. PMID: 38600566; PMCID: PMC11007894.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11007894/
5. Azeem A, Julleekeea A, Knight B, Sohail I, Bruyns-Haylett M, Sastre M. Hearing loss and its link to cognitive impairment and dementia. Front Dement. 2023 Jun 15;2:1199319. doi: 10.3389/frdem.2023.1199319. PMID: 39081997; PMCID: PMC11285555.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11285555/
6. Noise-Induced Hearing Loss, National Institute on Deafness and Other Communication Disorders in United States, April 16, 2025
https://www.nidcd.nih.gov/health/noise-induced-hearing-loss
7. Wang TC, Chang TY, Tyler RS, Hwang BF, Chen YH, Wu CM, Liu CS, Chen KC, Lin CD, Tsai MH. Association between exposure to road traffic noise and hearing impairment: a case-control study. J Environ Health Sci Eng. 2021 Jul 20;19(2):1483-1489. doi: 10.1007/s40201-021-00704-y. PMID: 34900282; PMCID: PMC8617107.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8617107/
8. Hu H, Tomita K, Kuwahara K, Yamamoto M, Uehara A, Kochi T, Eguchi M, Okazaki H, Hori A, Sasaki N, Ogasawara T, Honda T, Yamamoto S, Nakagawa T, Miyamoto T, Imai T, Nishihara A, Nagahama S, Murakami T, Shimizu M, Akter S, Kashino I, Yamaguchi M, Kabe I, Mizoue T, Sone T, Dohi S; Japan Epidemiology Collaboration on Occupational Health Study Group. Obesity and risk of hearing loss: A prospective cohort study. Clin Nutr. 2020 Mar;39(3):870-875. doi: 10.1016/j.clnu.2019.03.020. Epub 2019 Mar 27. PMID: 30954364.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30954364/
9. Toyama, K., Mogi, M. Hypertension and the development of hearing loss. Hypertens Res 45, 172–174 (2022). https://doi.org/10.1038/s41440-021-00789-wToyama, K., Mogi, M. Hypertension and the development of hearing loss. Hypertens Res 45, 172–174 (2022). https://doi.org/10.1038/s41440-021-00789-w
https://www.nature.com/articles/s41440-021-00789-w
10. Shafiepour M, Bamdad Z, Radman M. Prevalence of hearing loss among patients with type 2 diabetes. J Med Life. 2022 Jun;15(6):772-777. doi: 10.25122/jml-2021-0300. PMID: 35928370; PMCID: PMC9321482.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9321482/
11. Venturella G, Ferraro V, Cirlincione F, Gargano ML. Medicinal Mushrooms: Bioactive Compounds, Use, and Clinical Trials. Int J Mol Sci. 2021 Jan 10;22(2):634. doi: 10.3390/ijms22020634. PMID: 33435246; PMCID: PMC7826851.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7826851/
12. Medicinal Mushrooms (PDQ®)–Patient Version, July 11, 2024, National Cancer Institute at the National Institutes of Health
https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/cam/patient/mushrooms-pdq
13. HURIEZ C. Indications actuelles de la mycothérapie [Current indications of mycotherapy]. Paris Med. 1945 Nov 30;35:374-80. French. PMID: 21021559.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21021559/
14. DIOT. Premiers essais de mycothérapie dans les affections pyogènes et leurs résultats [First trials of mycotherapy in pyogenic conditions and their results]. Maroc Med. 1946 Feb-Mar;25(258):10-2. French. PMID: 20993868.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20993868/
15. CHABROL E. La mycothérapie dans les cirrhoses du foie [Mycotherapy in liver cirrhosis]. Presse Therm Clim. 1949 Jan-Feb;86(1-2):1-5. French. PMID: 18115812.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18115812/
16. KOURILSKY R. La mycothérapie dans la tuberculose pulmonaire chronique [Mycotherapy in chronic pulmonary tuberculosis]. Laval Med. 1949 Dec;14(10):1319-40. French. PMID: 15408327.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15408327/
17. Cao Y, Xu X, Liu S, Huang L, Gu J. Ganoderma: A Cancer Immunotherapy Review. Front Pharmacol. 2018 Oct 25;9:1217. doi: 10.3389/fphar.2018.01217. PMID: 30410443; PMCID: PMC6209820.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6209820/
18. 26 Ιανουαρίου 2019 | 19:12 Καλλιέργεια φαρμακευτικών μανιταριών από το ΤΕΙ Θεσσαλίας, in.gr
https://www.in.gr/2019/01/26/health/health-news/kalliergeia-farmakeytikon-manitarion-apo-tei-thessalias
19. Łysakowska P, Sobota A, Wirkijowska A. Medicinal Mushrooms: Their Bioactive Components, Nutritional Value and Application in Functional Food Production-A Review. Molecules. 2023 Jul 14;28(14):5393. doi: 10.3390/molecules28145393. PMID: 37513265; PMCID: PMC10384337.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37513265/
20. Sabaratnam V, Kah-Hui W, Naidu M, Rosie David P. Neuronal health - can culinary and medicinal mushrooms help? J Tradit Complement Med. 2013 Jan;3(1):62-8. doi: 10.4103/2225-4110.106549. PMID: 24716157; PMCID: PMC3924982.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3924982/
21. Stamatia-Angeliki Kleftaki, Stamatia Simati, Charalampia Amerikanou, Aristea Gioxari, Chara Tzavara, Georgios I. Zervakis, Nick Kalogeropoulos, Alexander Kokkinos, Andriana C. Kaliora, Pleurotus eryngii improves postprandial glycaemia, hunger and fullness perception, and enhances ghrelin suppression in people with metabolically unhealthy obesity, Pharmacological Research, Volume 175, 2022, 105979, ISSN 1043-6618, https://doi.org/10.1016/j.phrs.2021.105979.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1043661821005636
22. Mendes LC. Effective fuling (Poria Cocos) for the treatment of obesity? Int J Complement Alt Med. 2018;11(6):380-385. DOI: 10.15406/ijcam.2018.11.00430
https://medcraveonline.com/IJCAM/effective-fuling-poria-cocos-for-the-treatment-of-obesity.html
23. Kabir Y, Kimura S. Dietary mushrooms reduce blood pressure in spontaneously hypertensive rats (SHR). J Nutr Sci Vitaminol (Tokyo). 1989 Feb;35(1):91-4. doi: 10.3177/jnsv.35.91. PMID: 2738717.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2738717/
24. De Silva, D.D., Rapior, S., Hyde, K.D. et al. Medicinal mushrooms in prevention and control of diabetes mellitus. Fungal Diversity 56, 1–29 (2012). https://doi.org/10.1007/s13225-012-0187-4
https://link.springer.com/article/10.1007/s13225-012-0187-4
25. Yin-Ching Chan, Tzu-Chun Lin, Chin-Chu Chen, Li-Ya Lee, Wan-Ping Chen, Ya-Zue Liu, Juen-Haur Hwang, Effects of erinacine A-enriched Hericium erinaceus on elderly hearing-impaired patients: A double-blind, randomized, placebo-controlled clinical trial, Journal of Functional Foods, Volume 97, 2022, 105220, ISSN 1756-4646, https://doi.org/10.1016/j.jff.2022.105220.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1756464622002900