Εισαγωγή
Η χαμηλή αρτηριακή πίεση, γνωστή και ως υπόταση, δεν αποτελεί πάντα πρόβλημα υγείας. Για αρκετούς ανθρώπους είναι φυσιολογική και δεν προκαλεί συμπτώματα. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συνοδεύεται από ζάλη, λιποθυμία ή αδυναμία και να αποτελεί ένδειξη ότι κάτι δεν λειτουργεί σωστά στον οργανισμό.
Το ερώτημα που απασχολεί τους περισσότερους είναι πότε η χαμηλή αρτηριακή πίεση είναι ακίνδυνη και πότε χρειάζεται προσοχή ή ιατρική αξιολόγηση. Στο άρθρο αυτό θα δούμε ποια επίπεδα θεωρούνται χαμηλά, ποια συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοήσεις και πότε η υπόταση μπορεί να γίνει επικίνδυνη.
Τι είναι η χαμηλή αρτηριακή πίεση;
Η αρτηριακή πίεση είναι η δύναμη με την οποία το αίμα πιέζει τα τοιχώματα των αρτηριών καθώς κυκλοφορεί στο σώμα. Όταν αυτή η πίεση είναι χαμηλότερη από το φυσιολογικό, μιλάμε για χαμηλή αρτηριακή πίεση ή υπόταση.
Η υπόταση δεν αποτελεί απαραίτητα πρόβλημα υγείας. Σε αρκετούς ανθρώπους, ειδικά σε νεότερα άτομα ή άτομα με καλή φυσική κατάσταση, η χαμηλή πίεση μπορεί να είναι φυσιολογική και να μην προκαλεί κανένα σύμπτωμα. Το ζήτημα προκύπτει όταν συνοδεύεται από ενοχλήσεις ή εμφανίζεται ξαφνικά.
Ποια επίπεδα θεωρούνται χαμηλά
Γενικά, χαμηλή αρτηριακή πίεση θεωρείται όταν οι τιμές είναι κάτω από 90/60 mmHg. Για πολλούς ανθρώπους, αυτές οι τιμές μπορεί να μην προκαλούν κανένα σύμπτωμα και να μην απαιτούν θεραπεία.
Ωστόσο, η επικινδυνότητα της χαμηλής πίεσης δεν κρίνεται μόνο από τους αριθμούς, αλλά κυρίως από το πώς αισθάνεται το άτομο. Αν η πίεση είναι χαμηλή και συνοδεύεται από συμπτώματα όπως ζάλη, λιποθυμία ή αδυναμία, τότε χρειάζεται αξιολόγηση από γιατρό.
Συμπτώματα χαμηλής αρτηριακής πίεσης που δεν πρέπει να αγνοήσεις
Η χαμηλή αρτηριακή πίεση δεν προκαλεί πάντα συμπτώματα. Όταν όμως εμφανίζονται, είναι σημαντικό να τα αναγνωρίζεις και να μην τα αγνοείς, ειδικά αν επαναλαμβάνονται ή επιδεινώνονται.
Τα πιο συχνά συμπτώματα που σχετίζονται με χαμηλή πίεση είναι:
- ζάλη ή αίσθημα αστάθειας
- θολή όραση
- αδυναμία ή έντονη κόπωση
- ναυτία
- υπνηλία ή δυσκολία συγκέντρωσης
- λιποθυμικό επεισόδιο (συγκοπή)
Τα συμπτώματα αυτά εμφανίζονται συχνά όταν σηκώνεσαι απότομα, μετά από παρατεταμένη ορθοστασία, σε περιόδους αφυδάτωσης ή έντονης κόπωσης. Αν συμβαίνουν περιστασιακά και υποχωρούν γρήγορα, συνήθως δεν αποτελούν λόγο ανησυχίας. Όταν όμως είναι έντονα ή επαναλαμβανόμενα, χρειάζονται διερεύνηση.
Πότε η χαμηλή αρτηριακή πίεση γίνεται επικίνδυνη
Η χαμηλή αρτηριακή πίεση μπορεί να είναι ακίνδυνη για πολλούς ανθρώπους. Γίνεται όμως επικίνδυνη όταν δεν επιτρέπει την επαρκή αιμάτωση ζωτικών οργάνων, όπως ο εγκέφαλος και η καρδιά.
Η υπόταση χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση όταν:
- συνοδεύεται από λιποθυμία ή απώλεια συνείδησης
- προκαλεί σύγχυση ή δυσκολία στην επικοινωνία
- συνοδεύεται από έντονη δύσπνοια
- εμφανίζεται μετά από τραυματισμό ή μεγάλη απώλεια αίματος
- σχετίζεται με σοβαρή αλλεργική αντίδραση (αναφυλαξία)
- εμφανίζεται ξαφνικά σε άτομο χωρίς ιστορικό χαμηλής πίεσης
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η χαμηλή πίεση μπορεί να αποτελεί ένδειξη σοβαρής κατάστασης, όπως σοκ, καρδιακό πρόβλημα, σοβαρή αφυδάτωση ή λοίμωξη, και απαιτεί άμεση ιατρική παρέμβαση. Για τον λόγο αυτό, η αιφνίδια πτώση της αρτηριακής πίεσης είναι συχνά πιο ανησυχητική από μια χρόνια, σταθερά χαμηλή πίεση χωρίς συμπτώματα.
Γιατί πέφτει η αρτηριακή πίεση τη νύχτα
Κατά τη διάρκεια της νύχτας, η αρτηριακή πίεση μειώνεται φυσιολογικά σε πολλούς ανθρώπους. Αυτό οφείλεται στις αλλαγές που συμβαίνουν στο αυτόνομο νευρικό σύστημα κατά τον ύπνο. Συγκεκριμένα, μειώνεται η δραστηριότητα του συμπαθητικού νευρικού συστήματος, ενώ αυξάνεται ο πνευμονογαστρικός τόνος, με αποτέλεσμα χαμηλότερο καρδιακό ρυθμό και χαλάρωση των αγγείων.
Η πτώση της πίεσης τη νύχτα θεωρείται φυσιολογική, εφόσον δεν συνοδεύεται από συμπτώματα. Ωστόσο, σε ορισμένα άτομα μπορεί να είναι πιο έντονη και να προκαλεί πρωινή ζάλη, αδυναμία ή αστάθεια κατά το ξύπνημα, ιδιαίτερα όταν σηκώνονται απότομα από το κρεβάτι.
Αν τα συμπτώματα αυτά εμφανίζονται συχνά ή είναι έντονα, καλό είναι να συζητηθούν με γιατρό, ώστε να αποκλειστούν πιθανοί παράγοντες όπως αφυδάτωση, φαρμακευτική αγωγή ή άλλες υποκείμενες καταστάσεις. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε άτομα που λαμβάνουν αντιυπερτασικά φάρμακα, καθώς η νυχτερινή πτώση μπορεί να είναι πιο έντονη.
Μπορεί το άγχος να προκαλέσει χαμηλή πίεση;
Το άγχος συνδέεται συχνότερα με αύξηση της αρτηριακής πίεσης, ωστόσο σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει και σε πτώση της. Έντονο συναισθηματικό στρες, φόβος, πόνος ή απότομη ψυχολογική φόρτιση μπορούν να προκαλέσουν αγγειοδιαστολή και μείωση της αρτηριακής πίεσης, οδηγώντας ακόμη και σε λιποθυμικό επεισόδιο.
Αυτός είναι και ο λόγος που ορισμένα άτομα λιποθυμούν σε καταστάσεις έντονου στρες, όπως κατά τη θέα αίματος ή σε έντονη συναισθηματική φόρτιση. Συνήθως πρόκειται για παροδικό φαινόμενο και όχι για μόνιμη υπόταση.
Αν όμως τέτοια επεισόδια επαναλαμβάνονται, είναι σημαντικό να αξιολογηθούν, ώστε να αποκλειστούν άλλες αιτίες και να δοθούν οδηγίες για τη σωστή διαχείριση του άγχους.
Πώς μπορείς να αυξήσεις με ασφάλεια την αρτηριακή πίεση
Σε άτομα με χαμηλή αρτηριακή πίεση και ήπια συμπτώματα, ορισμένα απλά μέτρα μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση της καθημερινότητας, πάντα με ασφάλεια και χωρίς υπερβολές. Τα παρακάτω μέτρα αφορούν ήπιες περιπτώσεις υπότασης και δεν αντικαθιστούν την ιατρική αξιολόγηση.
Ορισμένες πρακτικές που μπορεί να βοηθήσουν είναι:
- επαρκής πρόσληψη υγρών, ώστε να αποφεύγεται η αφυδάτωση
- μικρά και συχνά γεύματα, ειδικά αν εμφανίζεται πτώση πίεσης μετά το φαγητό
- ελαφρώς αυξημένη πρόσληψη αλατιού, μόνο εφόσον το έχει εγκρίνει ο γιατρός
- αποφυγή απότομης αλλαγής θέσης, ιδιαίτερα από ξαπλωμένη σε όρθια στάση
- κατανάλωση ροφημάτων με καφεΐνη, σε μέτρο και εφόσον δεν υπάρχουν αντενδείξεις
Σε κάθε περίπτωση, αν η χαμηλή πίεση συνοδεύεται από συχνά ή έντονα συμπτώματα, η αντιμετώπιση πρέπει να καθοδηγείται από επαγγελματία υγείας και όχι από αυτοσχεδιασμούς.
Συμπέρασμα
Η χαμηλή αρτηριακή πίεση δεν είναι πάντα επικίνδυνη και, για πολλούς ανθρώπους, αποτελεί φυσιολογική κατάσταση όταν δεν συνοδεύεται από συμπτώματα. Όταν η υπόταση συνοδεύεται από ζάλη, λιποθυμία ή άλλα ενοχλήματα, χρειάζεται προσοχή και σωστή διερεύνηση.
Με τη σωστή ενημέρωση, την παρακολούθηση και τις κατάλληλες οδηγίες από τον γιατρό, η χαμηλή αρτηριακή πίεση μπορεί στις περισσότερες περιπτώσεις να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά και με ασφάλεια.
