Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης πολλές γυναίκες ακούνε για πρώτη φορά τον όρο «αιματοκρίτης». Στις εξετάσεις αίματος συχνά εμφανίζεται χαμηλότερος από το φυσιολογικό και αυτό δημιουργεί ανησυχία. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για κάτι αναμενόμενο στην εγκυμοσύνη, όμως χρειάζεται σωστή παρακολούθηση.
Ο αιματοκρίτης δείχνει το ποσοστό των ερυθρών αιμοσφαιρίων στο αίμα. Τα ερυθρά αιμοσφαίρια μεταφέρουν οξυγόνο στους ιστούς, επομένως όταν τα επίπεδα πέφτουν σημαντικά μπορεί να εμφανιστεί αναιμία.
Τι είναι ο αιματοκρίτης και γιατί πέφτει στην εγκυμοσύνη;
Στην εγκυμοσύνη ο όγκος του αίματος αυξάνεται σημαντικά. Το σώμα της γυναίκας παράγει περισσότερο πλάσμα για να καλύψει τις ανάγκες της ανάπτυξης του εμβρύου και του πλακούντα. Αυτό σημαίνει ότι το αίμα «αραιώνει». Έτσι, ακόμη κι αν τα ερυθρά αιμοσφαίρια δεν μειώνονται πραγματικά, ο αιματοκρίτης μπορεί να εμφανίζεται χαμηλότερος στις εξετάσεις.
Η κατάσταση αυτή ονομάζεται φυσιολογική αναιμία της εγκυμοσύνης και παρατηρείται κυρίως στο δεύτερο τρίμηνο.
Χαμηλός αιματοκρίτης στην εγκυμοσύνη: συμπτώματα
Όταν η μείωση είναι ήπια, πολλές γυναίκες δεν έχουν έντονα συμπτώματα. Όταν όμως ο αιματοκρίτης πέσει περισσότερο, μπορεί να εμφανιστούν:
Συχνά αυτά τα συμπτώματα αποδίδονται απλώς στην εγκυμοσύνη. Γι’ αυτό οι αιματολογικές εξετάσεις είναι τόσο σημαντικές.
Ποιες είναι οι πιο συχνές αιτίες;
Η πιο συχνή αιτία χαμηλού αιματοκρίτη στην εγκυμοσύνη είναι η έλλειψη σιδήρου. Ο οργανισμός χρειάζεται περισσότερο σίδηρο για την παραγωγή αιμοσφαιρίνης, καθώς και για την ανάπτυξη του εμβρύου.
Άλλοι παράγοντες που μπορεί να συμβάλλουν είναι:
Για τον λόγο αυτό στις περισσότερες εγκυμοσύνες συνιστάται συμπλήρωμα σιδήρου ή φυλλικού οξέος.
Πώς αντιμετωπίζεται;
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το πόσο χαμηλός είναι ο αιματοκρίτης και ποια είναι η αιτία.
Συνήθως περιλαμβάνει:
Τροφές που βοηθούν είναι:
-
κόκκινο κρέας
-
όσπρια
-
φακές
-
σπανάκι
-
αποξηραμένα φρούτα
-
ξηροί καρποί
Επίσης βοηθά ο συνδυασμός με τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνη C, όπως πορτοκάλι ή λεμόνι, γιατί βελτιώνεται η απορρόφηση του σιδήρου.
Πότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση;
Η παρακολούθηση από τον γυναικολόγο είναι απαραίτητη σε όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή όταν:
-
ο αιματοκρίτης πέφτει πολύ χαμηλά
-
υπάρχει έντονη κόπωση ή δύσπνοια
-
τα επίπεδα σιδήρου δεν βελτιώνονται με τη θεραπεία
Η σωστή αντιμετώπιση είναι σημαντική τόσο για την υγεία της μητέρας όσο και για την ανάπτυξη του μωρού.
Επίλογος
Ο χαμηλός αιματοκρίτης στην εγκυμοσύνη είναι ένα συχνό εύρημα και στις περισσότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζεται εύκολα με σωστή διατροφή και κατάλληλη συμπληρωματική αγωγή. Το σημαντικό είναι η τακτική παρακολούθηση και η συνεργασία με τον γιατρό.
Η εγκυμοσύνη είναι μια περίοδος μεγάλων αλλαγών για τον οργανισμό και κάθε εξέταση αίματος μάς δίνει χρήσιμες πληροφορίες για να εξασφαλίσουμε την καλύτερη δυνατή υγεία για τη μητέρα και το παιδί.
Πηγές
World Health Organization (WHO) – Anaemia in pregnancy
https://www.who.int
American College of Obstetricians and Gynecologists – Anemia during pregnancy
https://www.acog.org
National Health Service (NHS) – Iron deficiency anaemia in pregnancy
https://www.nhs.uk
