Όταν ξεκινά κάποιος αντιβίωση, ένα από τα πιο συχνά που ακούμε στο φαρμακείο είναι: «Να πάρω και προβιοτικά;». Και η απάντηση τις περισσότερες φορές είναι ναι, αλλά με σωστό τρόπο. Η αντιβίωση είναι απαραίτητη σε πολλές περιπτώσεις, όμως επηρεάζει και τη φυσιολογική ισορροπία του εντέρου. Εκεί ακριβώς μπαίνει ο ρόλος των προβιοτικών.
Γιατί η αντιβίωση επηρεάζει το έντερο;
Η αντιβίωση δρα σκοτώνοντας ή αναστέλλοντας την ανάπτυξη βακτηρίων που προκαλούν λοίμωξη. Το θέμα είναι ότι δεν έχει τη δυνατότητα να στοχεύσει μόνο τα «κακά». Μαζί με αυτά επηρεάζει και τα «καλά» βακτήρια που ζουν φυσιολογικά στο έντερο και παίζουν σημαντικό ρόλο στην πέψη και στην άμυνα του οργανισμού.
Το έντερο δεν είναι απλά ένα όργανο πέψης. Είναι ένα ολόκληρο οικοσύστημα μικροοργανισμών. Όταν αυτή η ισορροπία διαταραχθεί, ο οργανισμός χρειάζεται χρόνο για να επανέλθει.
Έτσι εξηγούνται συμπτώματα όπως:
- διάρροια, γιατί αλλάζει η φυσιολογική λειτουργία του εντέρου
- φούσκωμα και αέρια, λόγω διαταραχής της μικροχλωρίδας
- δυσφορία ή «ανακάτεμα» στην κοιλιά
- γενικά μια αίσθηση ότι «το έντερο δεν δουλεύει όπως πριν»
Σε κάποιες περιπτώσεις, η διαταραχή αυτή μπορεί να επιτρέψει σε άλλους μικροοργανισμούς να υπεραναπτυχθούν, κάτι που επιδεινώνει τα συμπτώματα.
Στο φαρμακείο το βλέπουμε πολύ συχνά: κάποιος ξεκινά αντιβίωση και μέσα σε 2–3 ημέρες αρχίζει να έχει εντερικές ενοχλήσεις. Δεν σημαίνει ότι κάτι πάει λάθος με τη θεραπεία. Σημαίνει ότι το έντερο έχει «χάσει» προσωρινά την ισορροπία του.
Τι είναι τα προβιοτικά;
Τα προβιοτικά είναι ζωντανοί μικροοργανισμοί που, όταν λαμβάνονται σε επαρκή ποσότητα, βοηθούν στη διατήρηση της ισορροπίας της εντερικής χλωρίδας. Με απλά λόγια, βοηθούν να «ξαναχτιστεί» το καλό μικροβίωμα του εντέρου που διαταράσσεται από την αντιβίωση.
Προβιοτικά και αντιβίωση: πώς βοηθούν;
Η λήψη προβιοτικών κατά τη διάρκεια ή μετά την αντιβίωση μπορεί να βοηθήσει:
- στη μείωση της διάρροιας που σχετίζεται με την αντιβίωση
- στην αποκατάσταση της εντερικής ισορροπίας
- στη μείωση των γαστρεντερικών ενοχλήσεων
- στην ταχύτερη επαναφορά του οργανισμού
Στην πράξη, όσοι παίρνουν σωστά προβιοτικά μαζί με αντιβίωση, συχνά έχουν πιο ήπια συμπτώματα από το έντερο.
Πότε και πώς τα παίρνουμε σωστά;
Εδώ γίνεται συχνά το λάθος. Τα προβιοτικά δεν πρέπει να λαμβάνονται ταυτόχρονα με την αντιβίωση, γιατί μπορεί να μειωθεί η αποτελεσματικότητά τους.
Συνήθως προτείνουμε:
- να λαμβάνονται με διαφορά 2–3 ωρών από την αντιβίωση
- να συνεχίζονται για λίγες ημέρες και μετά το τέλος της αγωγής
- να τηρείται η δοσολογία που αναγράφεται
Η συνέπεια είναι πιο σημαντική από την ποσότητα.
Τι να προσέξεις στην επιλογή;
Δεν είναι όλα τα προβιοτικά ίδια. Υπάρχουν διαφορετικά στελέχη και συνδυασμοί.
Καλό είναι να δίνουμε σημασία:
- στα στελέχη που περιέχει το προϊόν
- στη δοσολογία (CFU – αριθμός ζωντανών μικροοργανισμών)
- στη σωστή συντήρηση του προϊόντος
Στο φαρμακείο βοηθάμε στην επιλογή, ανάλογα με την περίπτωση και την αγωγή που λαμβάνεται.
Τι βλέπουμε στην πράξη στο φαρμακείο
Ένα από τα πιο συχνά λάθη είναι ότι κάποιος παίρνει προβιοτικά μόνο όταν εμφανιστεί ενόχληση. Η πρόληψη όμως έχει μεγαλύτερη αξία. Όταν ξεκινάνε μαζί με την αντιβίωση και λαμβάνονται σωστά, τα αποτελέσματα είναι συνήθως καλύτερα.
Τα προβιοτικά δεν αντικαθιστούν την αντιβίωση, αλλά τη συμπληρώνουν. Βοηθούν τον οργανισμό να διατηρήσει την ισορροπία του και να ανακάμψει πιο ομαλά. Στο φαρμακείο το λέμε απλά: αν πάρεις αντιβίωση, σκέψου και το έντερό σου. Μικρή κίνηση, μεγάλη διαφορά.
Πηγές
World Health Organization (WHO) – Probiotics and gut health
https://www.who.int
National Institutes of Health (NIH) – Probiotics: What you need to know
https://ods.od.nih.gov
Mayo Clinic – Antibiotic-associated diarrhea and probiotics
https://www.mayoclinic.org
