Η Καθαρά Δευτέρα έχει ιδιαίτερη θέση στο ελληνικό τραπέζι. Λαγάνα, ταραμοσαλάτα, θαλασσινά, χαλβάς. Είναι μέρα παράδοσης και παρέας. Στο φαρμακείο όμως, την επόμενη ημέρα ακούμε συχνά το ίδιο: «Φούσκωσα», «μου έπεσε βαρύ το φαγητό», «ανέβηκε η πίεση».
Δεν χρειάζεται να στερηθείς τίποτα. Χρειάζεται όμως μέτρο και λίγη προσοχή, ειδικά αν έχεις υπέρταση, στομάχι που ενοχλείται εύκολα ή αυξημένα λιπίδια.
Πού “κρύβονται” τα πολλά λιπαρά
Τα θαλασσινά από μόνα τους δεν είναι βαριά. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος που τα καταναλώνουμε. Τηγανητά καλαμαράκια, τηγανητός μπακαλιάρος, μεγάλες ποσότητες ταραμοσαλάτας με πολύ λάδι.
Όπως βλέπουμε συχνά, ο συνδυασμός πολλών λιπαρών στο ίδιο γεύμα επιβαρύνει το στομάχι και τη χολή. Αν έχεις ευαισθησία, προτίμησε ψητά ή βραστά θαλασσινά και κράτα μικρότερη ποσότητα σε αλοιφές.
Το αλάτι που δεν φαίνεται
Η ταραμοσαλάτα, οι ελιές, τα τουρσιά και τα θαλασσινά έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι. Αν έχεις υπέρταση ή κατακράτηση υγρών, η ποσότητα παίζει ρόλο. Στο φαρμακείο το βλέπουμε κάθε χρόνο.
Μετά από ένα πιο «αλμυρό» τραπέζι, αρκετοί νιώθουν πρήξιμο στα χέρια ή στα πόδια, δίψα που δεν περνά εύκολα ή βλέπουν την πίεσή τους να ανεβαίνει. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάτι πήγε στραβά, αλλά ότι ο οργανισμός επιβαρύνθηκε περισσότερο απ’ όσο αντέχει συνήθως.
Αν ξέρεις ότι έχεις ευαισθησία στο αλάτι, μπορείς να ισορροπήσεις το τραπέζι σου με περισσότερα λαχανικά, άφθονο νερό και μικρότερες ποσότητες από τα πολύ αλμυρά συνοδευτικά. Δεν σημαίνει ότι δεν θα φας. Σημαίνει ότι θα δοκιμάσεις αλλά δεν θα υπερβάλλεις.
Θαλασσινά: ναι, αλλά με σωστή επιλογή
Τα θαλασσινά είναι καλή πηγή πρωτεΐνης και, όταν δεν είναι τηγανητά, μπορούν να ενταχθούν άνετα σε ισορροπημένο γεύμα. Χταπόδι ψητό, καλαμάρι σχάρας, γαρίδες βραστές είναι πιο ήπιες επιλογές και συνήθως πιο εύπεπτες.
Όταν όμως συνδυάζονται με βαριές σάλτσες, πολύ λάδι ή τηγάνισμα, αλλάζει η εικόνα. Εκεί αρχίζουν τα φουσκώματα και η δυσφορία, ειδικά σε όσους έχουν ευαίσθητο στομάχι ή χολή.
Αν υπάρχει ιστορικό αλλεργίας στα οστρακοειδή ή γενικότερη ευαισθησία στο πεπτικό, χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή. Επίσης, δεν ξεχνάμε ότι τα θαλασσινά είναι τρόφιμα που αλλοιώνονται εύκολα. Η σωστή συντήρηση, η ψύξη και η επιλογή φρέσκου προϊόντος είναι βασικά για να αποφύγουμε γαστρεντερικές ενοχλήσεις.
Λαγάνα και υδατάνθρακες
Η λαγάνα είναι μέρος της παράδοσης. Το θέμα δεν είναι αν θα φας, αλλά πόση. Όταν συνδυάζεται με ταραμοσαλάτα, χαλβά και άλλα συνοδευτικά, οι υδατάνθρακες ανεβαίνουν εύκολα.
Αν έχεις διαβήτη ή αυξημένο σάκχαρο, καλό είναι να υπολογίσεις την ποσότητα. Μικρότερη μερίδα και πιο αργός ρυθμός στο φαγητό βοηθούν.
Τι γίνεται με τον χαλβά
Ο χαλβάς θεωρείται νηστίσιμος, αλλά παραμένει γλυκό με αρκετές θερμίδες. Έχει καλά λιπαρά από το ταχίνι, όμως η ζάχαρη παραμένει ζάχαρη. Μικρή ποσότητα αρκεί για να τιμήσεις το έθιμο χωρίς να επιβαρύνεις τον οργανισμό.
Τι να κρατήσεις στην πράξη
Στην Καθαρά Δευτέρα δεν χρειάζονται απαγορεύσεις. Χρειάζεται ισορροπία:
- Προτίμησε ψητά αντί για τηγανητά.
- Δοκίμασε από όλα, χωρίς μεγάλες ποσότητες.
- Πρόσεξε το αλάτι αν έχεις πίεση.
- Μην συνδυάζεις πολλά βαριά φαγητά στο ίδιο γεύμα.
Όπως λέμε συχνά στο φαρμακείο, η παράδοση δεν χαλάει με το μέτρο. Αντίθετα, το μέτρο σου επιτρέπει να τη χαρείς χωρίς να σε ταλαιπωρήσει την επόμενη ημέρα.
Πηγές
World Health Organization (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας) – Salt intake and health https://www.who.int
European Society of Cardiology – Dietary salt and cardiovascular risk https://www.escardio.org
American Heart Association – Sodium and heart health https://www.heart.org
