Ο Σεπτέμβρης δεν είναι το τέλος της αντηλιακής σεζόν
Το αντηλιακό μπαίνει στο ντουλάπι μαζί με τα μαγιό, κάπου γύρω στα μέσα Σεπτεμβρίου. Είναι η πιο συνηθισμένη κίνηση της εποχής και η πιο άστοχη, γιατί το αντηλιακό προσώπου με SPF 50 εξακολουθεί να κάνει δουλειά όσο ο ήλιος παραμένει ψηλά, και το ίδιο ισχύει για τα αντηλιακά σώματος σε κάθε βόλτα με κοντομάνικο.
Η υπεριώδης ακτινοβολία δεν ακολουθεί το ημερολόγιο των διακοπών. Η UVA, που ευθύνεται για τη φωτογήρανση και τις κηλίδες, παραμένει σχετικά σταθερή όλο τον χρόνο και περνά και μέσα από τα τζάμια. Η UVB, που προκαλεί το έγκαυμα, μειώνεται πιο αισθητά, αλλά τον Σεπτέμβριο είναι ακόμη αρκετά ισχυρή για να αφήσει σημάδι σε μια βόλτα του μεσημεριού.
Υπάρχει και ένας δεύτερος λόγος, πιο πρακτικός. Ο Σεπτέμβρης είναι ο μήνας που η επιδερμίδα βγαίνει από έναν ολόκληρο καλοκαίρι έκθεσης, με το μελάχρωμα ανεβασμένο και τους μηχανισμούς άμυνας κουρασμένους. Ακριβώς εκεί η συνέπεια στην προστασία αποδίδει περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη περίοδο.
Τι δείχνει ο δείκτης UV και πότε χρειάζεται προστασία
Ο δείκτης UV είναι ο απλούστερος οδηγός. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, από την τιμή 3 και πάνω ο κίνδυνος βλάβης του δέρματος αυξάνεται και συνιστώνται μέτρα προστασίας. Στην Ελλάδα ο δείκτης σπάνια πέφτει κάτω από αυτό το όριο τον Σεπτέμβριο, ιδίως τις μεσημεριανές ώρες και σε ανοιχτούς χώρους.
| Δείκτης UV |
Τι σημαίνει |
Τι κάνεις |
| 0 έως 2 |
Χαμηλός κίνδυνος |
Ελεύθερη παραμονή σε εξωτερικό χώρο |
| 3 έως 7 |
Αυξημένος κίνδυνος βλάβης |
Σκιά το μεσημέρι, αντηλιακό, καπέλο, ρούχα |
| 8 και άνω |
Υψηλός έως ακραίος κίνδυνος |
Αποφυγή εξόδου το μεσημέρι, προστασία υποχρεωτικά |
Ο δείκτης UV προβλέπεται καθημερινά και εμφανίζεται στις περισσότερες εφαρμογές καιρού. Μία ματιά το πρωί αρκεί για να ξέρεις αν η μέρα θέλει απλώς την πρωινή στρώση ή και επανάληψη το μεσημέρι.
Αξίζει να θυμάσαι ότι η συννεφιά δεν ακυρώνει τον δείκτη. Σημαντικό ποσοστό της υπεριώδους ακτινοβολίας περνά μέσα από τα σύννεφα, οπότε μια γκρίζα μέρα του Σεπτεμβρίου μπορεί να έχει τον ίδιο δείκτη UV με μια ηλιόλουστη.
Δύο ακόμη παράγοντες ανεβάζουν την πραγματική έκθεση χωρίς να φαίνονται στον αριθμό. Ο πρώτος είναι η αντανάκλαση: το νερό, η άμμος και οι ανοιχτόχρωμες επιφάνειες επιστρέφουν μέρος της ακτινοβολίας προς τα πάνω, οπότε το πρόσωπο δέχεται περισσότερα από όσα δείχνει ο ουρανός. Ο δεύτερος είναι το υψόμετρο, που αυξάνει την ένταση σε κάθε ανάβαση, κάτι που μετράει στις φθινοπωρινές εκδρομές στο βουνό.
Πώς διαλέγεις αντηλιακό προσώπου SPF 50
Το καλύτερο αντηλιακό προσώπου είναι εκείνο που θα βάλεις κάθε πρωί χωρίς δεύτερη σκέψη. Ο δείκτης είναι το πρώτο κριτήριο, όμως αυτό που κρίνει τη συνέπεια είναι η υφή: μια φόρμουλα που γυαλίζει ή τσιμπάει τα μάτια εγκαταλείπεται μέσα σε μια εβδομάδα, όσο υψηλό SPF και να γράφει.
| Ανάγκη |
Τι ψάχνεις στη φόρμουλα |
Υφή που ταιριάζει |
| Λιπαρό ή ακνεϊκό δέρμα |
Oil free, μη κωμεδογόνο, ματ φινίρισμα |
Fluid ή gel |
| Κηλίδες και ανομοιομορφία |
SPF 50+ με πολύ υψηλή UVA κάλυψη, niacinamide |
Fluid ή κρέμα |
| Πρώτες ρυτίδες και φωτογήρανση |
SPF 50+ με υαλουρονικό ή αντιοξειδωτικά |
Κρέμα πλούσιας υφής |
| Θέλεις και κάλυψη |
Tinted φόρμουλα με χρώμα, συχνά με σίδηρο |
BB ή tinted fluid |
| Ξηρό ή ευαίσθητο δέρμα |
Χωρίς άρωμα, με καταπραϋντικά συστατικά |
Κρέμα ή balm |
Το αντηλιακό για λιπαρό δέρμα λύνει το πρόβλημα της γυαλάδας με ελαφριά, μη κωμεδογόνα υφή. Οι επιλογές για κηλίδες και πανάδες πάλι συνδυάζουν πολύ υψηλή UVA προστασία με συστατικά που δουλεύουν πάνω στην ανομοιομορφία του τόνου.
Για όποια θέλει να κερδίσει ένα βήμα από τη ρουτίνα, η αντηλιακή κρέμα με αντιγηραντική δράση ενσωματώνει ενυδατικά και αντιοξειδωτικά συστατικά, ενώ οι tinted φόρμουλες με χρώμα αντικαθιστούν το ελαφρύ make up τις μέρες που η βάση περισσεύει.
Μια λέξη για τα φίλτρα, που μπερδεύει συχνά. Τα οργανικά φίλτρα απορροφούν την ακτινοβολία και δίνουν πιο διάφανο αποτέλεσμα, ενώ τα ορυκτά, με οξείδιο του ψευδαργύρου ή διοξείδιο του τιτανίου, δρουν κυρίως ανακλαστικά και προτιμώνται σε πολύ ευαίσθητο δέρμα και σε βρέφη. Και τα δύο είναι εγκεκριμένα και αποτελεσματικά· η επιλογή γίνεται με βάση την ανοχή του δέρματος και το φινίρισμα που θέλεις, όχι κάποια ιεραρχία ασφάλειας.
Ποσότητα και επανάληψη μέσα στην ημέρα
Τα δύο συνηθέστερα λάθη είναι η λίγη ποσότητα και η μία μόνο εφαρμογή. Ο δείκτης SPF μετριέται σε συγκεκριμένη ποσότητα ανά τετραγωνικό εκατοστό, οπότε μια λεπτή στρώση βγάζει στην πράξη πολύ χαμηλότερη προστασία από αυτήν που γράφει η συσκευασία. Ο πρακτικός κανόνας των δύο δαχτύλων, δηλαδή δύο γραμμές προϊόντος κατά μήκος του δείκτη και του μέσου, καλύπτει πρόσωπο και λαιμό.
Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας συνιστά επανάληψη κάθε δύο ώρες όταν υπάρχει έκθεση, καθώς και μετά από ίδρωτα ή σκούπισμα. Τον Σεπτέμβρη αυτό μεταφράζεται σε μία επανάληψη γύρω στο μεσημέρι για όποιον κινείται έξω, και σε καμία επιπλέον για όποιον περνά τη μέρα σε κλειστό χώρο μακριά από παράθυρο.
Η επανάληψη πάνω από το μακιγιάζ είναι εφικτή χωρίς να χαλάσει τίποτα. Το αντηλιακό σε stick είναι ό,τι πρέπει για μύτη, ζυγωματικά και αυτιά, ενώ το mist με SPF 50 δίνει γρήγορη επαναφορά σε όλο το πρόσωπο με μια κίνηση.
Τρία σημεία ξεχνιούνται σχεδόν πάντα και είναι ακριβώς εκεί που εμφανίζονται τα πρώτα σημάδια: ο λαιμός και το ντεκολτέ, που γερνούν γρηγορότερα από το πρόσωπο, τα αυτιά, που δέχονται άμεση έκθεση όλη μέρα, και τα χείλη, που δεν παράγουν μελανίνη με τον ίδιο τρόπο. Μια στρώση που κατεβαίνει ως το στέρνο και ένα lip balm με SPF καλύπτουν όλο αυτό το κενό.
Το σώμα τον Σεπτέμβρη: χέρια, ντεκολτέ, χείλη
Η έκθεση του φθινοπώρου αλλάζει μορφή, δεν σταματά. Τα κοντομάνικα κρατούν συνήθως ως τα τέλη Οκτωβρίου, τα χέρια και το ντεκολτέ μένουν ακάλυπτα σε κάθε μετακίνηση, και τα σαββατοκύριακα στη θάλασσα ή στο βουνό συνεχίζονται κανονικά. Οι επιφάνειες αυτές δέχονται λιγότερη προσοχή από το πρόσωπο, γι' αυτό και οι κηλίδες εμφανίζονται συχνά πρώτα στα χέρια.
Η ποσότητα εδώ είναι το κρίσιμο σημείο. Για ολόκληρο το σώμα η προτεινόμενη ποσότητα αντιστοιχεί σε περίπου έξι κουταλάκια του γλυκού, δηλαδή πολύ περισσότερο από όσο εφαρμόζει ο περισσότερος κόσμος. Τον Σεπτέμβρη, που εκτίθενται κυρίως χέρια, λαιμός και ντεκολτέ, μία γενναιόδωρη στρώση πριν βγεις καλύπτει την ημέρα, με μία επανάληψη αν μείνεις έξω πολλές ώρες.
Οι πρακτικές μορφές κερδίζουν αυτή την εποχή. Ένα spray ή ένα γαλάκτωμα απλώνεται γρήγορα σε μεγάλες επιφάνειες, ενώ το αντηλιακό για όλη την οικογένεια λύνει το θέμα με ένα προϊόν, όταν στο σπίτι υπάρχουν και παιδιά που συνεχίζουν το άθλημα ή το παιχνίδι στην αυλή.
Ο Σεπτέμβρης είναι ο μήνας που εμφανίζονται οι λογαριασμοί του καλοκαιριού. Οι κηλίδες που ήταν κρυμμένες κάτω από το μαύρισμα γίνονται ορατές καθώς ο τόνος επανέρχεται, και η επιδερμίδα δείχνει πιο αφυδατωμένη από τη θάλασσα, το χλώριο και τις ώρες στον ήλιο.
Η συνεπής αντηλιακή προστασία είναι ο βασικός παράγοντας για να μην εντείνονται οι υπάρχουσες κηλίδες, γιατί η UVA ενεργοποιεί ξανά τη μελανίνη ακόμη και σε ήπια έκθεση. Αν το θέμα σε απασχολεί ειδικά, το άρθρο για το καλύτερο αντηλιακό για δέρμα με πανάδες μπαίνει πιο βαθιά στα φίλτρα και στα συστατικά που έχουν σημασία.
Παράλληλα, τα προϊόντα after sun με πανθενόλη, αλόη ή υαλουρονικό εξακολουθούν να έχουν νόημα τον Σεπτέμβρη, ιδίως μετά από μια μέρα στη θάλασσα. Η ενυδάτωση μετά την έκθεση βοηθά την επιδερμίδα να επανέλθει πιο γρήγορα και κάνει την επόμενη εφαρμογή αντηλιακού πιο άνετη.
Υπάρχει και ένας λόγος που κάνει τον Σεπτέμβρη κρίσιμο μήνα για την προστασία. Το φθινόπωρο είναι η περίοδος που οι περισσότεροι ξαναρχίζουν πιο δραστικές ρουτίνες περιποίησης, με ρετινοειδή, οξέα ή απολεπίσεις. Αυτά κάνουν την επιδερμίδα πιο φωτοευαίσθητη, οπότε η καθημερινή αντηλιακή προστασία σταματά να είναι προαιρετική και γίνεται προϋπόθεση για να αποδώσει η ίδια η ρουτίνα χωρίς ερεθισμούς και νέες κηλίδες. Η ανανέωση του προϊόντος αυτή την εποχή κοστίζει και λιγότερο, καθώς μετά την αιχμή του καλοκαιριού η αντηλιακή προστασία για πρόσωπο και σώμα βρίσκεται σε εκπληκτικές τιμές.
Συχνές ερωτήσεις
Μέχρι πότε χρειάζεται αντηλιακό στο πρόσωπο;
Η UVA ακτινοβολία παραμένει παρούσα όλο τον χρόνο, οπότε η αντηλιακή προστασία στο πρόσωπο έχει νόημα και τον χειμώνα. Ο δείκτης UV είναι ο πιο απλός οδηγός: από την τιμή 3 και πάνω συνιστώνται μέτρα προστασίας.
Ποιο είναι το καλύτερο αντηλιακό προσώπου SPF 50;
Εκείνο που ταιριάζει στον τύπο του δέρματος και εφαρμόζεται καθημερινά. Για λιπαρό δέρμα μια oil free fluid υφή, για κηλίδες μια φόρμουλα με πολύ υψηλή UVA κάλυψη και για ξηρό δέρμα μια κρέμα με ενυδατικά συστατικά. Η ένδειξη πολύ υψηλής UVA προστασίας στη συσκευασία είναι το δεύτερο κριτήριο μετά τον δείκτη SPF.
Χρειάζεται SPF 50 ή αρκεί SPF 30 τον Σεπτέμβρη;
Το SPF 50 δίνει μεγαλύτερο περιθώριο, ειδικά επειδή στην πράξη εφαρμόζουμε λιγότερη ποσότητα από την προβλεπόμενη. Για πρόσωπο, λαιμό και χέρια, που εκτίθενται καθημερινά, ο υψηλότερος δείκτης παραμένει η ασφαλέστερη επιλογή.
Περνάει η υπεριώδης ακτινοβολία από τα τζάμια;
Η UVA περνά από το κοινό τζάμι, ενώ η UVB μπλοκάρεται σε μεγάλο βαθμό. Γι' αυτό το αντηλιακό έχει νόημα και για όποιον δουλεύει δίπλα σε παράθυρο ή οδηγεί πολλές ώρες.
Μπορώ να χρησιμοποιήσω το περσινό αντηλιακό;
Αν δεν έχει περάσει η ημερομηνία λήξης και δεν έχει ξεπεραστεί η διάρκεια μετά το άνοιγμα που αναγράφεται στη συσκευασία, ναι. Αλλαγή στην υφή, στο χρώμα ή στη μυρωδιά είναι λόγος να αντικατασταθεί.
Πηγές & Βιβλιογραφία
- World Health Organization. Radiation: The ultraviolet (UV) index. https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/radiation-the-ultraviolet-(uv)-index
- World Health Organization. Ultraviolet radiation, fact sheet. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ultraviolet-radiation
- American Academy of Dermatology. How to apply sunscreen. https://www.aad.org/public/everyday-care/sun-protection/shade-clothing-sunscreen/how-to-apply-sunscreen
- American Academy of Dermatology. How to decode a sunscreen label. https://www.aad.org/public/everyday-care/sun-protection/shade-clothing-sunscreen/understand-sunscreen-labels
- American Academy of Dermatology. How to use stick and spray sunscreens. https://www.aad.org/public/everyday-care/sun-protection/shade-clothing-sunscreen/how-to-use-stick-spray-sunscreens
- WHO. Global Solar UV Index: A Practical Guide. https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/42459/9241590076.pdf
Αποποίηση Ευθύνης: Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Τα αποτελέσματα των αντηλιακών προϊόντων ποικίλλουν ανάλογα με τον τύπο δέρματος, την ποσότητα εφαρμογής και τις συνθήκες έκθεσης. Σε περίπτωση δερματολογικού προβλήματος ή αλλαγής σε υπάρχουσα κηλίδα ή ελιά, απευθύνσου σε δερματολόγο.
